Hakim hangi hallerde davaya bakamaz?

Hâkimin bir davaya bakamayacağı hâller, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 22. maddesinde, hâkimin tarafsızlığını zedeleyecek yasaklılık sebepleri olarak kesin bir şekilde sıralanmıştır.

Hâkim, aşağıdaki durumlarda hâkimlik görevini yapamaz:

1. Suçtan Zarar Görme: Hâkimin, incelenen suçtan kendisi zarar görmüşse.

2. Evlilik, Vesayet veya Kayyımlık İlişkisi: Hâkimin, sonradan kalksa bile şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında evlilik, vesayet veya kayyımlık ilişkisi bulunmuşsa.

3. Kan veya Kayın Hısımlığı:

◦ Şüpheli, sanık veya mağdurun üstsoyu veya altsoyundan biri ise (kan veya kayın hısımlığından).

◦ Şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında üçüncü derece dâhil kan hısımlığı varsa.

◦ Evlilik sona ermiş olsa bile, şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında ikinci derece dâhil kayın hısımlığı varsa.

4. Evlat Edinme: Şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında evlât edinme bağlantısı varsa.

5. Önceki Görevler: Aynı davada daha önce aşağıdaki görevlerden birini yerine getirmişse:

◦ Cumhuriyet savcılığı.

◦ Adlî kolluk görevi.

◦ Şüpheli veya sanık müdafiliği.

◦ Mağdur vekilliği.

6. Tanık veya Bilirkişi Sıfatı: Aynı davada tanık veya bilirkişi sıfatıyla dinlenmişse.

Yargılamaya Katılamayacak Diğer Hâller (Yüksek Görevli Mahkemeler)

CMK 23. maddesi uyarınca ise, hâkimin davaya katılamayacağı diğer durumlar şunlardır:

• Üst Mahkeme İncelemesi: Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.

• Soruşturma/Kovuşturma Evresi Ayrımı: Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.

• Yargılamanın Yenilenmesi: Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz.

Bu yasaklılık hâlleri mevcut olduğunda, hâkimin reddi istenebileceği gibi, hâkimin kendisi de bu sebeplere dayanarak çekinebilir