Gizli soruşturmacı görevlendirilme şartları nelerdir?

Gizli soruşturmacı görevlendirilmesi, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 139. maddesinde düzenlenen ve soruşturma aşamasında uygulanan özel bir koruma tedbiridir. Bu tedbirin uygulanabilmesi için kaynaklarda üç temel şartın bir arada bulunması gerektiği belirtilmiştir:

1. Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphe Sebepleri: Soruşturma konusu suçun işlendiği hususunda, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması gerekir.

2. Başka Suretle Delil Elde Edilememesi: Bu somut delillere dayanılan kuvvetli şüpheye rağmen, başka suretle delil elde etme imkânının bulunmaması gerekir.

3. Hâkim Kararı: Bu madde uyarınca yapılacak görevlendirmeye hâkim tarafından karar verilmelidir.

Gizli Soruşturmacı Görevlendirilebilecek Suçlar

Gizli soruşturmacı görevlendirilmesi tedbiri, yalnızca Kanun'da (CMK Madde 139/7) sayılan sınırlı sayıdaki katalog suçlarla ilgili olarak uygulanabilir:

a) Türk Ceza Kanununda Yer Alan Suçlar:

• Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğine bakılmaksızın uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188). (Ancak 28/3/2023 tarihinde yapılan değişiklikle hâkim, bu suç bakımından kamuya açık yerlerde ve işyerlerinde delil toplamak amacıyla ses veya görüntü kaydı yapılmasına izin verebilir).

• Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220).

• Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315).

b) Özel Kanunlarda Yer Alan Suçlar:

• 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları.

• 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74. maddelerinde tanımlanan suçlar.

Görev ve Yükümlülükler

Gizli soruşturmacı, görevlendirildiği örgüte ilişkin her türlü araştırmada bulunmak ve bu örgütün faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili delilleri toplamakla yükümlüdür. Soruşturmacının görevini yerine getirirken suç işlemesi yasaktır ve görevlendirildiği örgütün işlemekte olduğu suçlardan sorumlu tutulamaz.

Elde edilen kişisel bilgiler, görevlendirildiği ceza soruşturması ve kovuşturması dışında kullanılamaz; suçla bağlantılı olmayan kişisel bilgiler ise derhâl yok edilir.